تعداد کمی از افراد دندان های متقارن و طرح لبخند ایده آل دارند. ویژگی های یک لبخند ایده آل عبارتند از:

تمامی دندان ها به راحتی، بدون فشار و فاصله کنار هم قرار گرفته باشند.
دندان ها نچرخیده، پیچ نخورده و به سمت جلو و عقب متمایل نشده باشند.
دندان های فک بالا کمی بر روی دندان های فک پایین هم پوشانی داشته باشند.
نقاط و شیارهای دندان های آسیاب فک بالا بطور مناسب بر روی شیارهای دندان های آسیاب فک پایین قرار گرفته باشند.
دندانهای کج و بهم ریخته یا مشکلات فک می توانند باعث شوند فرد نتواند دندانهای خود را به درستی تمیز کند و این امر موجب پوسیدگی دندان و احتمالا بیماری لثه و یا از دست دادن دندان می شود. مشکلات ارتودنسی اگر درمان نشوند منجر به مشکلاتی در جویدن غذا و در نتیجه گوارش، مشکلاتی در تکلم و ساییدگی غیر طبیعی سطح دندانها میشوند. به مرور زمان فشار بیش از حدی که به واسطه مشکلات فک و دندانها بر بافتهای لثه و استخوان پشتیبان دندان وارد می شود، بر مفاصل فک تاثیر گذاشته و منجر به مشکلاتی مانند سردرد و یا درد صورت و گردن میشود.
انجمن ارتودنسی امریکا توصیه می کند کودکان از 7 سالگی تحت ارزیابی ارتودنسی قرار بگیرند. درمان ارتودنسی را می توان در هر سنی انجام داد اما اگر درمان به موقع صورت بگیرد حداکثر تاثیر را خواهد داشت.
با وجود پیشرفتهای زیادی که در سالهای اخیر در ارتودنسی صورت گرفته است، هنوز استفاده از براکت آسان نشده است. امروزه انواع ابزارهای ارتودنسی از براکتهای فلزی مرسوم گرفته تا الاینرهای شفاف و سیمهای نوع سازمان فضاوردی ناسا که با گرما فعال میشوند، در دسترس هستند. برخی از بیماران درمانهایی را ترجیح می دهند که بدون براکت باشد مانند استفاده از پلاک متحرک (الاینر) شفاف. اگر درمان لازم باشد، تمام گزینه های درمانی موجود با بیمار در میان گذاشته می شود.
درمان ارتودنسی برای صاف و مرتب کردن دندان ها و همچنین بهبود ظاهر و سلامت دندان ها و لثه ها انجام می‌شود در واقع، چنین تناسبی نه تنها از نقطه نظر فیزیکی و زیبایی شناختی بلکه از نظر روابط اجتماعی و ایجاد اعتماد به نفس در افراد نیز اهمیت دارد.
اغلب مردم دندانهای در هم و یا ترک خورده دارند. درمان ارتودنسی، باعث صاف شدن و حرکت دندانها به بهترین حالت ممکن می‌شود که این حرکت باعث بهبود ظاهر آنها و حالتی که دندان ها هنگام گاز زدن دارن و حتی باعث راحتی در تمیز کردن آنها می‌شود.
برخی افراد دارای دندانهای فوقانی رو به جلو هستند که ناخوشایند به نظر می‌رسند. احتمال بالایی وجود دارد که این دندان های برجسته دچار آسیب دیدگی شوند، اما درمان ارتودنسی می‌تواند آنها را حرکت بدهد و به جای درست خود باز گرداند. در مواقعی، فک بالایی و پایینی در جای درست خود واقع نمی‌شوند و باعث ایجاد ظاهر نامناسب برای دندان ها و روی هم قرار گرفتن نادرست آنها هنگام گاز زدن می‌شود درمان ارتودنسی هر دو عامل فوق را تصحیح می‌کند.
درمان های ارتودنسی فقط برای مرتب شدن دندان های به هم ریخته نیست در درمان های ارتودنسی روابط ۲ فک و دندان ها نیز بهبود می یابد. صحیح نبودن رابطه فک بالا و پایین ، بر غذا خوردن، جویدن و صحبت کردن نیز تاثیر منفی خواهد داشت
بسیاری از افراد که با ناهنجاری هایی در فک و دندان ها روبه رو باشند، گاهی نمی توانند حروف را درست بیان کنند، مثلا ممکن است حرف س را ش تلفظ کنند یا تلفظ حرف ر برای آنها دشوار باشد. همچنین چهره افراد و استخوان بندی صورت شان نیز تحت تاثیر روابط فک قرار می گیرد مثلا افرادی که فک پایین آنها جلوتر از فک بالا قرار گرفته، نه تنها مشکلاتی از قبیل جویدن و صحبت کردن دارند، بلکه استخوان بندی کل صورت آنها تغییر می کند و چهره فرد را عبوس و خشمگین نشان می دهد.
گاهی اوقات شلوغی دندان ها به خصوص در قسمت جلوی فک باعث ماندن غذا در لا به لای دندانها و تمیز نشدن بسیاری از سطوح دندانی هنگام مسواک زدن می شود که این امر خود مشکلات پوسیدگی دندان ها و بیماری های لثه ای را در پی خواهد داشت. درمان های ارتودنسی کمک فراوانی به درست جویدن و تکلم می کند و در عین حال از ایجاد ناراحتی های مفصلی جلوگیری می کند.

درمان ارتودنسی باعث اصلاح دندان هایی که در لثه چرخیده‌اند، کج شده اند و یا ناهماهنگ با یکدیگر قرار گرفته اند  شده و باعث حرکت  دادن آن ها به یک موقعیت مناسب می شود
همچنین درمان ارتودنسی  فاصله بین دندان ها (دندان های شلوغ و روی هم قرار گرفته – دندان های با فاصله زیاد) را از بین برده و همچنین باعث تصحیح مشکلات جویدن وتنظیم فکین (فک بالا و فک پایین) که بطور مناسب روی هم قرار گیرند میشود